Leestijd: 3 minuten

Surprise is vanaf de zomer 2020 het nieuwe overkoepelende thema van rizoomes.nl. Vrijwel alle thema’s en hoofdstukken zullen zich er op richten. Wat veroorzaakt een surprise? Hoe overvalt het mensen en organisaties? Had je het kunnen weten als je dingen anders had gedaan? Kunnen we het politiek excuus ‘met de kennis van nu’ eindelijk in de prullenbak gooien? Wat moeten we aan met achterafvoorspellers? We gaan het uitzoeken.

Wordcloud organizational surprise; als idee, geen verklaring.

Fundamental surprise. Als je wereldbeeld de oorzaak is van crisis.Hoe goed je ook je best doet, er is altijd kans dat je overvallen wordt door een crisis of een ongewenste gebeurtenis. In de meeste gevallen is het toeval, pech of gewoon een verkeerde stand van gedrag, techniek of organisatie. Dat noem je een situational surprise. Maar soms ligt er een veel dieper probleem ten grondslag aan de crisis, namelijk jijzelf (of je organisatie) en de manier waarop je naar de wereld kijkt. Dan spreken we van een fundamental surprise.

Weten waar te slaan. Over het verlies van ervaring in organisaties In veel organisaties neemt de ervaring van werknemers steeds verder af. Dat kan veel betekenen voor je crisismanagement, zo leert de praktijk. Bijvoorbeeld dat je ervaring moet compenseren met leiderschap en kennis. De sturingsdriehoek laat je zien hoe.

Weak signals sont ne pas une pipe Wie met checklisten de veiligheidsrisico’s van een organisatie in kaart wil brengen komt een eind, maar mist tegelijkertijd veel. Je moet namelijk ook goed kijken naar wat mensen doen op hun werkplek en hoe ze zich gedragen. Die praktijk vertelt veel over de dieperliggende safety culture. Kijk goed, je ziet niet wat je ziet.

Tunnelvisie op het Pieterpad laat zien hoe je zelfs in een wandeling verrast kunt zijn over de fouten die je maakt in het volgen van een route

De terugkeer van de Act of God vraagt zich af of overmacht altijd een verrassing is en wat de betekenis is van force majeure in het risicomanagement

Als de vulkaan barst in Nederland. Over het witten van zwarte zwanen beschrijft hoe kennis een zwarte zwaan wit kan maken. Don’t be the turkey at christmas.

Fake foto’s van crises op internet zet vraagtekens bij wat je allemaal moet geloven, ook al ziet het er nog zo geloofwaardig uit

Sturen op kans of effect? legt het latent misverstand bloot dat risicosturing over kans dan wel effect kan gaan, alsmede over beide.

Kenmerken van een kwetsbare organisatiecultuur zijn blame, denial en de blinkering pursuit of the wrong goals.

Tarik Z. gijzelt het Journaal gaat over de in mijn ogen fundamental surprise waarbij de NOS niet goed doorheeft hoe het met de eigen security positie is gesteld

Cesium in de Scheveningse Bosjes beschrijft hoe een gebrek aan ervaring en aannames kan leiden tot een verrassend incidentverloop

Tipping Points bij incidentmanagement Het verloop van sommige incidenten wordt toegeschreven aan pech, dan wel aan geluk. Ergens was er een tipping point die zorgde voor een verrassing. De vraag is of het wel zo’n surpise was, of dat er iets structureels verkeerd zat.

Blindzicht Gaat over een voorzienbaar psychologisch fenomeen dat kan leiden tot een organizational surprise als je geen compenserende maatregelen neemt. Onderdeel van human bias

Rapid Intervention isn’t rapid Dit is een casus van brandweer Phoenix over zelfoverschatting als oorzaak van situational surprise. In dit geval met slachtoffer eigen personeel tijdens brandbestrijding in een complex pand. Zelfoverschatting gaat over ego.