Leestijd: 6 minuten

BEAT kun je gerust een supergroep noemen die uit de as van King Crimson is herrezen. En niet zomaar King Crimson, nee, de King Crimson van het geweldige drieluik uit begin jaren tachtig dat bekend staat als Three of a Perfect Pair.

In ieder geval bij mij.

Ik zat in die tijd nog op de middelbare school en luisterde vooral naar hardrockbands als Van Halen en Rush, waar we met elkaar de laatste nieuwtjes over uitwisselden. Af en toe gaf iemand uit de klas een verjaardagsfeest en dan gingen we met z’n allen in het halfduister plaatjes draaien. Als we mazzel hadden lag er een nieuw album en hadden we een topavond.

Zoals bij Leonard. Toen ik bij hem aanbelde deed een voor mij volkomen onbekend meisje de deur open. Ze keek me wat wantrouwig aan, zag daarna mijn button met Signals van Rush en zei: de jongens zitten allemaal boven.

Boven bleek een pikdonkere zolder te zijn, waar een paar kaarsvlammetjes dapper stand probeerden te houden tegen enorme rookgordijnen die uit traag roulerende joints tevoorschijn kwamen.

Uit de speakers klonk een robotachtige muziek, met grillige drumpatronen en een pulserende bas, die de basis van het nummer vormden. Als een hartslag die langzaam ontspoorde, met onregelmatig opzwellende gitaarrifs boven een fragiel synthesizermuurtje.

Ik had nog nooit zoiets gehoord.

Dat bleek dus Industry te zijn, van wat King Crimson de right side noemt: een elpeekant vol industriële experimenten. Daarnaast is er nog de left side, waar de meer poppy nummers als Three of a perfect pair opstaan. Het hele feest hebben we niks anders gedaan dan het album van King Crimson draaien.

Op een pick-up.

Vanaf toen was ik fan. Ik beschouw de drie albums Discipline, Beat en Three of a perfect pair nog steeds als één van de besten uit de rockmuziek.

Discipline

Maar het ontstaan was niet geheel toevallig. Oprichter en gitarist Robert Fripp had zich enige tijd verdiept in allerlei spirituele theorieën en concludeerde dat discipline de sleutel tot kwaliteit was. Dat hoor je terug in zijn gitaarpartijen; minimalistische, continu repeterende akkoorden die hypnotiserend werken.

Niet voor niets noemde hij het eerste album Discipline. Daar sloten bassist Tony Levin en drummer Bill Bruford zich bij aan, net als zanger en gitarist Adrian Belew.

Hun muziek is lastig precies te duiden. Het is duidelijk rockmuziek, maar met new wave invloeden, post punk en worldmusic, vooral door de Afrikaanse percussie. Boven alles staat het vakmanschap. Alle vier zijn ze een meester op hun instrument en daardoor ook veelgevraagde sessiemuzikanten.

Fripp speelde onder andere voor David Bowie (met name op Heroes), Brian Eno en David Sylvian. Belew zat bij Zappa in de band, maar speelde ook met David Bowie, Talking Heads en Les Claypool. Om er maar een paar te noemen.

Bill Bruford was één van de oprichters van Yes en speelde ook bij Genesis. Tony Levin werkte onder andere met Peter Gabriel, Lou Reed en Alice Cooper. Ook geen kleine jongens dus.

Maar na drie albums was de koek toch op. Er ontstonden zulke grote spanningen in de band dat deze vorm van King Crimson uit elkaar viel.

Tot 2024.

Want daar ontstond ergens het idee om de oude King Crimson weer bij elkaar te halen. Robert Fripp voelde daar zelf niet zo veel voor, maar ging er niet voor liggen. Dus besloten Adrian Belew, inmiddels 75, en Tony Levin, 79, om er muzikanten bij te zoeken die recht zouden doen aan de oude Crimson.

En dat werden twee toppers. Op gitaar kwam Steve Vai binnen, toch ook alweer 65. Net als Belew werkte hij onder andere met Zappa, maar ook met David Lee Roth, Whitesnake en zelfs Mary J. Blige.

Danny Carey (64, de benjamin) van Tool kwam Bill Bruford opvolgen en doet dat met verve. Hij drumde ook bij de solo albums van Belew. Het was dus niet een bij elkaar geraapt zooitje, maar een combinatie muzikanten die elkaar kende uit verschillende projecten.

Het resultaat is grandioos, zoals je ook terug kunt horen en zien in de video’s die ik in dit blog heb geplaatst. Het vakmanschap spat er af en dat maakt de muziek tijdloos.

Theseus

Op BEAT Live staan 19 nummers van de Three of a perfect pair elpees. Bijna twee uur muziek. Grappig genoeg staat het nummer Discipline van het album Discipline er niet op. Dat is vast niet toevallig en (mogelijk) een sneer naar Robert Fripp.

Daarnaast ontbreken Requiem, Nuages en Barber Shop. Daar krijg je Red voor terug, een goede ruil. Je zou haast kunnen zeggen dat het repertoire compleet is.

Maar wat is compleet? Kunnen we zeggen dat deze versie van King Crimson onder de naam BEAT, die de nummers spelen van King Crimson uit de jaren 80, nog steeds hetzelfde is?

Die vraag lijkt erg veel op het Schip van Theseus, een gedachtenexperiment dat zich afvraagt hoeveel van het origineel je kunt vervangen voordat het niet meer het origineel is? Ik schreef er al eens over in het blog over de Notre Dame en De slangenbrug bij Boxtel.

Intrigerend.

Na er enkele ochtenddouches denken aan besteed te hebben, concludeerde ik dat je onderscheid moet maken tussen de muzikanten en de muziek. Het ene maakt het andere, maar je moet het toch uit elkaar halen. Want een nummer is een entiteit op zichzelf zodra het eenmaal is gemaakt. De zanger is de essentie van de muziek; zodra je die verandert, verander je het nummer.

Kijk maar eens naar de Stones. Daar zijn vele verschijningsvormen van geweest, maar elk Stonesnummer blijft hetzelfde zolang Jagger het maar zingt. Zulks geldt natuurlijk ook voor de nummers van King Crimson en BEAT. Zolang Adrian Belew ze zingt, blijft alles zoals het was.

En dat is wonderwel goed. Belew zingt nog steeds geweldig, ondanks zijn 75 jaren. Zijn wat melancholische en licht ironische stemgeluid klinkt nog steeds als een klok. Daarnaast is zijn maatje Tony Levin nog in topvorm en bast weer de sterren van de hemel, net als vroeger.

Maar hoe klinken de nieuwkomers?

Danny Carey is natuurlijk het powerhouse van Tool en in sommige nummers kun je dat ook wel horen. Hij is meer een rockdrummer dan Bill Bruford dat was en dat geeft BEAT meer pit dan King Crimson. In nummers als The waiting man hoor je duidelijk de percussie terug waar hij in Tool ook zo bekend om is.

Steve Vai tenslotte laat Robert Fripp totaal vergeten. Hij weet diens riffs perfect te spelen en er genoeg eigen schwung aan te geven om er iets nieuws van te maken zonder het te veranderen. Check de video’s maar eens om Vai goed aan het werk te horen. En trouwens, de rest van de band ook.

Alles bij elkaar klinkt deze band organischer dan King Crimson. Swingender, minder industrieel. Meer band dan project.

Meer als Beat dan als Discipline.

Vast niet toevallig.

Wel perfect.

BEAT Live in 013

Op woensdag 24 juni 2026 speelde BEAT in 013 te Tilburg. We zaten midden in de aanloop naar een hittegolf en ergens op de achtergrond speelde de vraag of het niet afgelast zou worden.

Niet dus.

En gelukkig maar.

Het werd een memorabel concert, zie ook de foto’s hierboven. Stuk voor stuk excellente muzikanten, die zichtbaar plezier hadden in het samen spelen. En ondanks dat alles strak verliep, leek het er toch op dat er voldoende ruimte bleef voor improvisaties.

Een machine die improviseert.

Waarbij ik meer dan eens dacht: sommige mensen van 79 lopen achter hun rollator door een winkelcentrum, terwijl anderen gehurkt achter hun versterker hun gitaar afranselen.

Een van de weinige concerten waar ik alle nummers al kende, maar nog niet op deze manier gespeeld. Een geluk om dit mee te mogen maken.

It’s King Crimson, captain, but not as we know it.