Leestijd: 3 minuten

In dit hoofdstuk van rizoomes.nl vindt je de beste verhalen over crisis en disrupties die ik vanaf 2013 geschreven heb. Het zijn onderwerpen die ik continu bijhoud en de blogs krijgen met enige regelmaat een update. De lijst begint op de helft van deze pagina. Maar eerst ga ik nog kort in op het verschil tussen crisismanagement en incidentbestrijding. Dat voorkomt verwarring verderop.

Crisismanagement ≠ incidentbestrijding

In de praktijk worden crisismanagement, rampen- en incidentbestrijding regelmatig op één hoop gegooid. Ze zijn echter nogal verschillend. Ik gebruik de volgende definities:

Emergency response is het vermogen van een organisatie om onverwachte en spoedeisende gebeurtenissen met mogelijk gevaar voor levens en / of grote schade zo snel mogelijk te beheersen.

Disruptiemanagement is het vermogen van een organisatie om producten en diensten te blijven leveren tijdens verstorende incidenten (ICT-uitval, productstoring, brand, etc.) volgens vooraf gedefinieerde, acceptabele niveaus.

Crisismanagement is het vermogen van een organisatie om een abnormale en instabiele situatie te managen die de (strategische) doelstellingen, de reputatie of levensvatbaarheid van de organisatie bedreigt.

Crisis = proces

Crisis is een proces waarbij het wereldbeeld van een organisatie fundamenteel begint af te wijken van zijn omgeving en stakeholders. Incidenten kunnen die scheuring versnellen, maar hebben op zichzelf geen direct verband met de crisis. Anders gezegd, de crisis is er al, alleen zag nog niet iedereen hem.

Dat maakt crisismanagement fundamenteel anders dan incidentbestrijding. Bij crisismanagement wordt jijzelf ernstig bedreigd, terwijl incidentbestrijding weliswaar gevaarlijk werk kan zijn, maar dat niet zonder meer een bedreiging voor je strategische doelen of reputatie hoeft te vormen.

Incidentbestrijders zoals de brandweer zijn in die zin beter te definiëren als zaakwaarnemers. Ze bestrijden niet hun eigen crisis, maar het incident of de ramp van een ander. En ja, een ramp is gewoon een heel erg groot incident. Of het ook een crisis is, dan wel wordt, hangt af van heel andere zaken.

Maar als ze fouten maken kan de publieke opinie wel kantelen. Dan kan een foutieve inzet wel opeens leiden tot een ernstige dreiging voor een brandweerkorps, lees dit artikel ‘Het Kwartier vd Kelders, Brand in Leeuwarden’ maar eens. Arjen Boin heeft het dan over een Institutionele crisis. Die gaan over vertrouwen en legitimiteit.

Crisismanagement is daarom onlosmakelijk verbonden met de dagelijkse organisatie. Het is niet iets wat je ernaast organiseert of er bovenop plakt als de basis van het gewone is gelegd. Het is een vorm van verlengde bedrijfsvoering, een heel bijzondere vorm van normaliteit. Normal chaos, zouden sommigen wellicht zeggen. Als je het op de juiste manier toepast, biedt het ook kansen om er sterker uit te komen: het bounce forward principe, of de antifragile benadering van Taleb. Never waste a good crisis.

De beste blogs over crisis en disruptie:

Een serie over disruptiemanagement
  1. Kleine taxonomie van de ongewenste gebeurtenis
  2. Dikke BOB is voor Disruptie
  3. De zes B’s van de Dikke BOB
  4. De ellende van complicatie- en escalatiefactoren
Overige blogs

Corona als rizoom; een metafoor voor crisis

Crisis managen als een Stoicijn

Wat doet de zone van naaste ontwikkeling voor crisisteams?

Max Verstappen, Captain Kirk en de kunst van het verliezen

Weak signals sont ne pas une pipe

Antifragility in de praktijk; de strategie van de Hydra

Whatsapp Crisismanagement

Crisisteams: de drie rollen van de voorzitter

Fundamental surprise: als je wereldbeeld de oorzaak is van een crisis

Elk ongeval heeft zijn eigen verhaal, je moet het alleen nog zien te vinden

Waarom remember de laatste stap in de crisismanagement cyclus moet worden

De vijf principes van de high reliability organisatie

De effectiviteit van frontlijnsturing

De regels van het dode paard

Veilig en effectief samenwerken in teams

Fake foto’s van crises op het internet

Kenmerken van kwetsbare organisatiecultuur

Cruyff en Crisis

Crisis door krampachtigheid. De huisarts van Tuitjenhorn

Als de vulkaan barst. Over het witten van zwarte zwanen

Zelfredzaamheid, resilience en de rol van de brandweer

BOB, OODA en FABCM zijn allemaal eender

De gijzeling van het nieuws

De informatieparadox: waarom meer niet altijd beter is

In Event of Moondisaster