Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg

Gastblog André Maranus, 3 april 2016

Binnen de prachtige brandweerorganisatie met een eigen familiecultuur is dit een gevaarlijke uitspraak. We zijn een organisatie die de dingen al honderd jaar op een zelfde manier aanpakt. Op zich niet vreemd: ‘het koude spul moet gewoon en zonder gelul nog steeds op het warme spul’. Ongeveer 95% van onze (eigen) tijd doen we de dingen die we al gewend waren te doen. Deze gewoonten bieden structuur en zekerheid en dat is uitermate prettig.

In deze tijd van ‘meer en andere taken met minder middelen’ waar bijna geheel BV Nederland voor staat is het juist zaak om als organisatie te innoveren. Het loslaten, het ontwennen en niet meer doen wat we altijd deden……. Maar hoe doe je dat? Veranderingen echt van de grond krijgen is een taaie materie. Een uitdaging waar we allemaal voor staan!

Future truckHet begint allemaal met vooruitkijken om vervolgens te bekijken wat dit betekent voor de brandweerzorg van vandaag. Het bijgevoegde essay brandweervrijwilligers kijkt naar de toekomst en geeft gefundeerd de volgende aanbevelingen:

  1. Richt een platform op om op strategisch niveau te organiseren, dat technologische innovaties op de werkvloer de mogelijkheid krijgt om zich in de praktijk te ontwikkelen en zich zo te bewijzen.
  2. Zet een Brandweer FAIL (First Attempt in Learning) academie op om nog meer dan nu in te steken op innovatiegerichte brandweerzorg door te gaan werken met deze technieken en te integreren in de werkwijzen. Dit kan alleen als er fouten mogen worden gemaakt.
  3. Feit is dat de brandweerzorg harder en zakelijker zal moeten worden. De afname van de brandweerzorg is niet een vanzelfsprekendheid, maar uiteindelijk een businesscase met kosten, opbrengsten en producten. De aanbeveling is dat de brandweer de eigen organisatie en de afnemers van de diensten moet voorbereiden op een zakelijker houding.
  4. Vernieuwingen zijn lastig voor een traditionele familieorganisatie. Het leven vanuit dit verleden biedt geen perspectief op een toekomstbestendige organisatie, waarbij maatschappelijk rendement en morele impact van risicogerichte brandweerzorg uitgangspunten zijn. De aanbeveling is om als brandweer hierop te anticiperen.

Model Maranus

Illustratie van de vier scenario’s uit het essay van Maranus.

Tot zover de ‘wat’ vraag. De ‘hoe’ vraag beantwoordt de onorthodoxe Kelleher (CEO van Southwest Airlines). De vliegmaatschappij was niet ver verwijderd van een faillissement. Hij had zelf even niet de oplossing voorhanden om het faillissement te voorkomen, hij besloot om een brief te sturen met een hulpvraag aan al zijn medewerkers. Hij kreeg duizenden brieven terug met daarin ideeën waarbij voor honderdduizenden dollars besparingen werden aangedragen. Southwest Airlines werd gered van de afgrond! Zo blijkt maar weer: “neccesity is the mother of a good invention”.

Het essay van André kan je hier downloaden: Essay brandweervrijwilligers Andre Maranus

Reflectie op het essay van Maranus

Ed Oomes, 3 april 2016

Enkele weken geleden benaderde André me met wat vragen over de toekomst van brandweerzorg in Nederland. Hij was bezig met een essay voor een opleiding over strategisch management en zocht input voor de bouw van scenario’s voor de brandweer in 2025. Als methodiek gebruikte hij de scenarioplanning techniek die door Shell ontwikkeld is. Daar ik een warm voorstander ben van scenarioplanning, zoals je ook in dit blog over preparatie op standaardafwijkingen kunt lezen, heb ik met alle plezier mijn input geleverd. Ik vond het resultaat zo leuk, dat ik André heb gevraagd zijn ervaringen met ons te delen middels een blog op Rizoomes.nl. Het is een aanrader om te lezen, zeker als je bezig bent met de brandweer overmorgen.

Ik heb inmiddels bij verschillende organisaties met de techniek van scenarioplanning gewerkt. Het leuke er van is dat het in uiteenlopende situaties toepasbaar is, van heel operationeel tot strategisch niveau. Met twee onafhankelijke variabelen heb je al heel snel vier scenario’s die je verder kunt uitwerken. Op die manier is ook het kwadrantenmodel ontstaan.Firetrain

Mijn ervaring is echter wel dat het bij strategisch keuzes extra belangrijk is om je variabelen goed te definiëren. Ze moeten in de eerste plaats de kern van je organisatie raken: wat is het doel van je werk, zoals ik ook beschreef in dit blog over strategische organisatiepositionering. Verder moeten de variabelen ruim genoeg geformuleerd zijn om er meerdere ontwikkelingen op het gebied van techniek, gedrag en organisatie in kwijt te kunnen. Als je variabelen bijvoorbeeld te sterk op technologische innovatie gericht zijn, is het lastig om in je scenario’s voldoende ruimte te vinden voor andere aspecten zoals gedrag en organisatie. Hou de start daarom zo breed mogelijk, dan kun je later altijd nog verbijzonderen naar specifieke (deel)scenario’s. En geef je scenario een inspirerende naam die de lading dekt maar toch ruimte laat voor meerdere interpretaties. Laatste tip: kijk niet alleen naar bedreigingen, maar ook naar kansen!

Geïnspireerd door André heb ik ook even zitten nadenken over hoe ik een kwadrant voor brandweerzorg 2025 zou ontwerpen. Ik kwam op het volgende:Rizoomes Brandweerzorg Scenario's

Wat je ook verzint over de toekomst, er is altijd één ding wat je zeker weet: hoe goed je scenario’s ook zijn, ze worden het nooit. Maar het geeft wel richting en de instelling om mee te bewegen met de ontwikkelingen naar de toekomst. Zodat je later niet krijgt wat je in het verleden altijd kreeg.