Het sterfterisico van een hoge hartstilstand

Ed Oomes, 20 januari 2016

Toen ik nog als officier van dienst (OvD) werkte voor brandweer Amsterdam, kwam ik ook regelmatig in de Bijlmer. Met name de hoogbouw daar was toentertijd berucht: vrijwel alle preventieve voorzieningen waren geheel of gedeeltelijk kapot. Stijgleidingen kon je op je buik schrijven en ook de brandweerbediening van liften was vaak gesaboteerd. Als je dus netjes binnen je normtijd voor de deur stond, was je vervolgens nog een kwartier bezig met trappenlopen en slangenhijsen voor er water op de vuurhaard lag.

Ik moest daar vandaag aan denken, toen ik een artikel onder ogen kreeg van onderzoekers uit Canada. Zij hadden twee trends uit Toronto gecombineerd, namelijk een toenemende vergrijzing en de bouw van steeds meer wolkenkrabbers. Het was hen opgevallen dat steeds meer ouderen juist ook in de hoge appartementen gingen wonen. Is dat verstandig, zo vroegen ze zich af. Het antwoord daarop is een duidelijk: nee! Als je boven de 25e verdieping woont, is de overlevingskans op een hartstilstand namelijk nul.

In dit blog wordt gesproken over hartstilstand, en soms over hartfalen als synoniem. De gemiddelde overlevingskans van een hartstilstand in Canada is 5 %. Zodra je hoger woont dan de 3e verdieping daalt de overlevingskans dus heel snel. De overlevingskans van een hartaanval is hoger en valt buiten de studie.

Om achter dit gegeven te komen, werden data uit de Toronto Regional RescuNet Epistry geanalyseerd. In totaal 7842 cases werden bestudeerd. 77% van de slachtoffers woonde tot en met de derde verdieping. Daar bleek de overlevingskans van een hartaanval 4,2% te bedragen, tegen 2,6% voor bewoners van hogere verdiepingen.

Toronto skyline
Toronto skyline

Twee van de 216 mensen die tot en met de 16e verdieping woonden, overleefden een hartstilstand. En de 30 mensen die vanaf een 25e verdieping woonden bezweken allemaal aan het hartfalen. Hoe hoger je woont, hoe groter de kans dat je sterft aan hartfalen omdat de ambulance te laat is om nog iets uit te richten.

Nader onderzoek naar de opkomsttijd van ambulances bracht een paar opmerkelijke zaken aan het licht. Zo beschikken ambulances in Toronto niet over een liftsleutel, zoals de brandweer die wel heeft. Als je bij aankomst eerst moet wachten tot de lift van de 30e verdieping naar beneden is gekomen verlies je veel kostbare tijd. Daarnaast worden er steeds meer conciƫrges weg bezuinigd, hetgeen de toegankelijkheid van gebouwen ook steeds slechter maakt. De slechte bewegwijzering in gebouwen is dan ook nog eens een extra vertrager. Het allerbelangrijkste is, zo stellen de onderzoekers, dat er zo snel mogelijk na een hartstilstand wordt begonnen met hartmassage. Het ophangen van defibrillators in hoogbouw zou daarom een belangrijke maatregel kunnen zijn.

Uiteindelijk was er eigenlijk niemand verbaasd over de uitkomsten van het onderzoek. Onbewust wist iedereen het wel, alleen had er tot nu toe nog niemand echt naar gekeken. Zo zie je maar weer hoe belangrijk business intelligence is. En een beetje opmerkzaamheid.