Handboek van een astronaut

Wendy Kiel, 24 juni 2017

Tijdens het lezen van het boek Handboek van een astronaut besefte ik mij weer hoeveel je kunt leren van andere organisaties. De lessen die astronauten leren, zijn voor ons ook toepasbaar. Er is volgens mij geen organisatie zo uniek dat er niet van een andere organisatie geleerd kan worden.  Tijd voor een boekbespreking!


De foto’s zijn afkomstig uit het YouTube filmpje Space Oddity.

In het boek vertelt Hadfield helder en in eerlijke taal, hoe het is om als astronaut opgeleid te worden en de ruimte in te gaan. Wat voor instelling je hiervoor moet hebben. Wat je allemaal mee maakt bij de lancering en het leven in de ruimte. Als de zwaartekracht wegvalt, zijn een aantal zaken niet meer zo vanzelfsprekend. Zelfs naar de wc gaan of je haar wassen kan een uitdaging zijn. Een groot deel van de lessen die Hadfield leerde in zijn opleiding en leven als astronaut kun je wellicht gebruiken voor je dagelijkse werk en leven. Een aantal van de lessen die in het boek staan, bespreek ik hier in het kort.

Als je tijd hebt, gebruik die dan om voor te bereiden
Als je bent toegelaten tot het opleidingscentrum voor astronaut, is het maar de vraag of je uiteindelijk echt de ruimte in gaat. Ondanks deze onzekerheid moet je allerlei opleidingen volgen, voortdurend trainen en ben je veel van huis. Het is daarom belangrijk dat je focus houdt op het doel dat je wilt bereiken en dat je je zo goed mogelijk voorbereid op datgene dat mogelijk komen gaat.

Als je ergens klaar voor bent, dan wil dat nog niet zeggen dat succes is verzekerd
Volgens Hadfield ben je pas ergens echt klaar voor, als je precies weet wat er fout kan gaan en wat je daaraan kunt doen. Astronauten worden in hun training gedwongen om een nieuw instinct te ontwikkelen: in plaats van op gevaar te reageren, leren we niet-emotioneel te reageren, eerst te kijken welke gevaren prioriteit hebben en die achter elkaar onschadelijk te maken. Bij de NASA hebben ze het over working the problem: waarschuwen, samenkomen, oplossen.

Maak van elke mug een olifant
Niet altijd alles plat slaan of klein maken. Nee, maak van elke mug een olifant. Een kleine fout kan een detail zijn, maar het kan er ook toe leiden dat je in een levensbedreigende situatie komt. Daarom worden door astronauten zoveel mogelijks scenario’s geoefend en wordt van elke mug een olifant gemaakt. Het gaat er niet zozeer om of een oefening goed verloopt, het gaat vooral om het leerproces. Bekijken wat er gebeurd is en vervolgens vanuit elke hoek evalueren wat er aan de hand kan zijn. Het is hierbij belangrijk dat je met kritiek om kunt gaan en dit als een positieve prikkel ziet. Zo kun je andere collega’s er voor behoeden dat zij dezelfde fout als jou maken.

Flight rules, de zuurverdiende kennis die is vastgelegd in handboeken
In de flight rules wordt stap voor stap verteld wat je moet doen als X gebeurt, en waarom. De NASA legt alle misstappen van astronauten, calamiteiten en oplossingen al vanaf begin jaren zestig vast. Het mooie van de Flight Rules is dat ze voor zekerheid zorgen op het moment dat er lastige knopen moeten worden doorgehakt…Een van de redenen waarom we de grenzen van de ruimtevaart keer op keer kunnen verleggen zonder mensen in gevaar te brengen, is dat de Flight Rules ons beschermen tegen de verleiding om risico’s te nemen, en die verleiding is het grootst wanneer de lanceerdatum nadert en de spanning oploopt.

Probeer een nul te zijn
Volgens Hadfield kun je in elke nieuwe situatie op drie manieren gezien worden:

  • als een min één: iemand die anderen schade berokkent en voor problemen zorgt;
  • als een nul: iemand die noch een negatieve, noch een positieve invloed heeft, de balans niet naar een kant laat doorslaan;
  • of als een plus één: iemand die van toegevoegde waarde is.

Als iemand van zichzelf vindt dat hij een plus één is, dan is hij een min één. Het is dan bijvoorbeeld iemand die zich beter voelt dan de rest, haantje-de-voorste wil zijn of anderen het gevoel geeft dat ze minderwaardig zijn. Hoe wordt je dan wel een plus één? Het helpt om de groep op de eerste plaats te zetten, probeer te leren van anderen in plaats van indruk te willen maken en voel je voor geen enkele klus te goed. Start als een nul en laat het aan de groep over of je een plus één bent.

Zo maar een paar tips uit het Handboek van een astronaut waar je in je dagelijkse leven en je werk iets aan kunt hebben. Dit boek is absoluut een aanrader om te lezen. Er staan nog veel meer tips in dan ik hierboven heb beschreven. Blijf leren van deze ervaringen van anderen. Naast het boek lezen kun je ook de Ted talk bekijken die Chris Hadfield heeft gegeven.