De vele gezichten van de redding

 

Ed Oomes, 4 januari 2014

De afgelopen weken is er nogal wat discussie geweest over redding door de brandweer. In eerste instantie heb ik heel indirect gereageerd via een verwijzing naar dit artikel over drie reddingen per dag van openbare toiletten in de UK, tot ik via twitter op een prachtig artikel stuitte van Eric de Soir en Koen Goffings over de brandweereekhoorn. In mijn optiek verplichtte lesstof voor alle brandweermensen, omdat het aanzet tot nadenken over de rol van de brandweer in de samenleving en over de kwaliteit van het product dat we willen afleveren. En natuurlijk vooral omdat slachtoffers van auto-ongevallen er een stuk beter van worden.

Precies daar ligt de link met redding: is iemand goed genoeg gered als hij levend bevrijd is uit een beknelling, of is hij beter gered als door de speciale aandacht van de brandweereekhoorn een traumatische stresssyndroom wordt voorkomen bij het slachtoffer? Nog los van de ethische kant van de zaak, leveren mensen met PTSS ook economische schade op (niet in het minst voor zichzelf overigens) op grond waarvan je als maatschappij eigenlijk de ‘betere’ redding als standaardproduct zou willen hebben. En als het echt niet anders kan, bijvoorbeeld vanwege tijdsdruk of andere risico’s, dan is een redding van het vege lijf goed genoeg. Let wel, dit is een echte paradigmashift: onder bijzondere omstandigheden vinden we redding van de dood goed genoeg, maar onder ‘normale’ omstandigheden is de uitgebreide redding de standaard. Niet extra, maar standaard!

Daarmee is een stap gezet om veel gedifferentieerder te gaan nadenken over redding. Redding kent vele gezichten en acties, en ik denk dat de brandweer moet gaan nadenken over hoe de redding van mensen past in het maatschappelijke profiel dat ze wil hebben. Waarbij ik zelf van mening ben dat recovery cq zorg aan slachtoffers tijdens ongevallen en crisissituaties een zeer belangrijke taak voor de brandweer is. Misschien wel net zo belangrijk als het redden van levens van de dood. Het past ook in het beeld van het archetype redder, waar ik ooit deze column over schreef. Laat ik eens een paar schoten voor de boeg geven:

  • De brandweer redt levens van de dood, onder andere via brandbestrijding en de traditionele binnenaanval. Maar ook via technische hulpverlening bij ongevallen en beknellingen, bij instortingen, waterongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen.
  • De brandweer ondersteunt zelfredzaamheid door het creëren van een overleefbare situatie. Dat is deels ingegeven door mijn achtergrond vanuit de luchthavenbrandweer, maar in veel situaties zal gelijktijdigheid van acties door de brandweer er op gericht zijn dat grote groepen mensen zichzelf in veiligheid kunnen brengen door eerst te blussen.
  • De brandweer ondersteunt mensen die in crisissituaties cq ongevallen terecht zijn gekomen zoals beknellingen. Daarbij gaat het niet zozeer om redding van de dood, maar vooral om het begeleiden van slachtoffers en het voorkomen van traumatische stress, conform het artikel van De Soir en Goffings.
  • De brandweer helpt mensen uit benarde posities met behulp van speciaal materiaal en materieel, zoals het afhijsen van patiënten en niet-spoedeisende hulpverlening.

Er is nog veel meer over te schrijven over de vele gezichten van de redding, maar hoe dan ook moet er voor de brandweer altijd één ding centraal blijven staan: het menselijke gezicht van de redding.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.