De mythe van Moerdijk

Ed Oomes, 24 september 2016

monster-van-moerdijkFoto komt van nu.nl

Er wordt gezegd dat de Inuit wel 50 woorden voor sneeuw kent, zoals de Toeareg 23 voor zand. In hun vijandige omgeving is herkenning van het dreigend gevaar van levensbelang en nuances doen er dan toe. Is het harde sneeuw, stuifsneeuw, sneeuw om een iglo mee te bouwen of suikersneeuw? Boreas, de brenger van sneeuw, zal het je zeggen.

Hoe vreemd is het dan dat de brandweer slechts één woord voor rook kent: rook. Nou vooruit dan, soms gebruikt men damp, en wellicht nog eens walm, op een frivool moment als de oliebrand naarstig kolkt. Terwijl er zoveel verschillende rook is, gekker nog, rook is niet één, het is een meervoud, een multipliciteit, een zwerm. Een verzameling losse deeltjes dat zich in onvoorspelbare figuren en illusies aan elkaar vastplakt, op weg naar ergens, weg van hier.

Soms lijkt het of het leeft, de rook. Of het danst, cirkelt, dartelt, springt en zwiert. Andere keren weer duwt de rook, het perst, stampt en tremt, knijpend door te nauwe gaten. Zwart is de rook het meest, dan weer grauwgrijs, gelig of bruin. Vurig kan het zijn, bezwangerd door brand, hijgend naar lucht en stinkend als de hel, zeker zodra Lucifer zich meldt in de vlammende smook.

Vergis ik me nou of is hij net wakker? Lijkt het of hij geeuwt, of het licht in zijn ogen pas sinds kort is gaan gloeien? Heeft hij op één oor geslapen en laat hij het andere hangen? Of schrikt hij, van de koude straal water op zijn das, van de bonte verzameling geel met zwart en rood gekleurde mannetjes beneden aan zijn voeten, misschien wel van de kille avondlucht, die zijn staart langzaam doet vervagen? Wordt hij door de brandweer gewekt of wekt hij de brandweer? Is één woord voor rook genoeg? Prometheus, de brenger van het vuur, zal het je zeggen. Dat is de mythe van Moerdijk.