Brandweerkunde

Van 2006 tot 2009 was ik de eerste lector Brandweerkunde aan het Instituut Fysieke Veiligheid. In die tijd heb ik een lectorale rede geschreven onder de titel ‘De vanzelfsprekendheid van alledag’. Ik was, en ben nog steeds, gefascineerd door de manier waarop mensen worden gestuurd door gewoonten en hoe moeilijk het is om met afwijkingen en bijzonderheden om te gaan. Binnen de brandweer is dat niet alleen moeilijk, het is ook gevaarlijk. Afwijkingen vragen om een andere aanpak en als je dat niet op tijd door hebt kan het je leven kosten. Mijn interesse in dit onderwerp is ontstaan door het fatale ongeval op de Motorkade in Amsterdam, 19 april 1995. Sinds die tijd vraag ik me af hoe je organisaties zodanig moet vormgeven en mensen moet opleiden om de kans op ongevallen zo klein mogelijk te maken.

Uit De vanzelfsprekendheid van alledag komt de volgende definitie van Brandweerkunde. “Brandweerkunde gaat wel over de brandweer, maar is geen brandweer. Dat klinkt misschien eenvoudig, maar het is een belangrijk verschil. Brandweerkunde moet niet zelf scenario’s maken, maar moet aanwijzingen geven over hoe scenario’s kunnen worden opgesteld, wat de verbinding is met de taak van de brandweer, welke psychologische, organisatorische en technische elementen belangrijk zijn voor het opstellen van goede scenario’s, enzovoorts.

Brandweerkunde geeft dus richting, interpreteert, analyseert het werk en de producten van de brandweer. Het vakgebied geeft achtergronden aan, biedt context en verbinding met andere disciplines. Brandweerkunde analyseert de inhoud van het ‘brand weren’ en ontwikkelt daarmee nieuwe kennis en werkwijzen”. Ik heb mijn manier van kijken naar Brandweerkunde opgesplitst in 5 hoofdstukken.

  De Brandweercanon.

Brandweer canon gaat over de geschiedenis van het vak, over het onthouden van de belangrijke lessen. Hoe voorkomen we dat we een vergetende organisatie worden?

  Brandweerorganisatie.

Organisatie is meer dan een hark. Organisatie gaat over het vormgeven van taken en processen, en het op een verantwoorde manier inrichten van werk aan de hand van onderliggende modellen.

  Vakbekwaamheid.

Naast een goede organisatie zijn goede werknemers belangrijk om veilig te kunnen werken. Vakbekwaamheid is daarbij essentieel. Hoe wordt je vakbekwaam en hoe blijf je het?

  Incidentbestrijding.

Hoe bestrijdt je een incident? Wat betekent dat voor tactiek en techniek, voor leiderschap en bevelvoering, veiligheid?

  Ome Ed.

Van 1995 tot 2013 schreef ik een column over de brandweer. Eerst onder de titel ‘Ome Ed’ en later onder Punt Edu. Alle columns zijn verschenen in het regioblad van Amsterdam Amstelland, de Sitrap. En heel veel verschenen er in het blad ‘Incident’ en later in de Brand en Brandweer. De 50 beste staan nu op de website.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *